سایت مهندس محمد آروین (www.mohammadarvin.ir): فرآوری حشرات در ایران؛ برای اطلاع از وضعیت فرآوری حشره های پرورشی در ایران این پست را در دو دقیقه بخوانید
فرآوری حشرات در ایران
در ایران در بخش حشرات جهت تغذیه حیوانات، مهندس محمد آروین بارها از فرآوری حشرات برای علاقه مندان صحبت کرده اند، در زمینه پرورش حشرات می توان بعد از پرورش به جای خام فروشی حشرات را به منظور تولید خوراک دامی، انسانی (جهت صادرات به کشورهای متقاضی، ارز آوری با صادرات حشرات) و همچنین کود کشاورزی فرآوری کرد.
نام حشره مورد نظر + ۶۰ درصد را با پیامک یا واتساپ به شماره ☚ ۰۹۱۲۶۸۲۱۸۲۶ بفرست.
جهت آشنایی با فرآوری حشرات
در کارگاه های فرآوری حشرات و دوره های پرورش حشرات مثل فرآوری میلورم زیر نظر مهندس آروین شرکت کنید.
پرورش و فرآوری حشرات جهت مصرف در صنعت های مختلف
کارگاه پرورش و فرآوری حشرات مهندس آروین در سال فقط یک تا دو مرتبه برگزار می شود.
فرآوری حشرات در ایران: رویکردهای نوین، چالشها و الزامات فنی
- جایگاه راهبردی فرآوری حشرات در ایران
- ضرورت کنترل دقیق ریزاقلیم در اتاقک ها و ماژول های فرآوری
- فناوری های پایدارسازی و تبدیل زیست توده: از خشک سازی تا استخراج لیپید
- مهندسی خطوط تولید: اتوماسیون، بیوسکیوریتی و لجستیک داخلی فارم
۱. جایگاه راهبردی فرآوری حشرات در ایران
فرآوری صنعتی حشرات در ایران، به ویژه در حوزه های پروتئین جایگزین، بازیافت زیستی پسماند و تولید مشتقات با ارزش افزوده بالا، به مرحله ای رسیده که نیازمند نگاه فنی مهندسی و زیست شناختی هم زمان است. در ایران بحث جایگزین سویا بسیار باب شده و بسیاری میخواهند با پرورش میل ورم یا سوپرورم یا پرورش مگس سرباز سیاه ان را جایگزین جیره غذایی دام و طیور و آبزیان کشور کنند.
شرایط اقلیمی متنوع، در دسترس بودن پسماند های آلی کشاورزی و ظرفیت علمی بالای دانشگاه های کشور باعث شده ایران یکی از مناسب ترین بسترها برای توسعه اکوسیستم « بیوانداستری حشرات» باشد. با این حال، بهرهبرداری علمی و اقتصادی از این ظرفیت تنها زمانی امکان پذیر است که فرآیند های پرورش، تغذیه، کنترل ریزاقلیم و پایدارسازی زیست توده حشرات بر مبنای اصول دقیق حشره شناسی کاربردی و مهندسی زیستی طراحی شود.
بیوانداستری حشرات در ایران
صنعتی سازی استفاده از حشرات برای تولید محصولات زیستی با ارزش افزوده.
حشرات فقط پرورش داده نمی شن؛ بلکه مثل یک «صنعت زیستی » کامل، برای تولید پروتئین، چربی، کیتین، فراورده های دارویی، خوراک دام، و بازیافت پسماند بهکار میرن.
بیوانداستری حشرات Insect Bioindustry
بیوانداستری حشرات یعنی استفاده مهندسی شده و کاملاً صنعتی از حشرات برای تبدیل مواد ارزان (مثل پسماند های آلی) به مواد با ارزش (مثل پروتئین، روغن، کمپوست، یا مواد دارویی ).
این حوزه ترکیبی از حشره شناسی کاربردی + مهندسی فرایند + بیوتکنولوژی است.
صنعت بایو‑بیس Bio‑based Industry
تولید محصولات و فرآیندهایی است که از منابع زیستی (مثل مواد آلی، پسماند شهری، محصولات کشاورزی و جنگلی) نشأت میگیرند تا جایگزین منابع فسیلی شوند.
مزرعه آروین : لارو میل ورم از ضایعات و پسماندهای میوه و تره بار، کارخانجات کنسروسازی کمپوت سازی آبمیوه سازی و لارو مگس سرباز سیاه از ضایعات میوه و تره بار، پسماند شهری، زباله ها، محصولات کشاورزی و جنگلی می توانند تغذیه کنند.
اهداف و چالش های صنعت بایو‑ بیس Bio‑based Industry
بخش های کلیدی: کشاورزی، جنگل پرداری، مواد غذایی، شیمیایی، مواد ساختمانی و بسته بندی.
اهداف: کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، کاهش گازهای گلخانه ای و حمایت از اقتصاد دایرهای.
برنامه های اتحادیه اروپا: استراتژی Bio‑economy 2020 و ۲۰۳۰، همکاری های عمومی ‑ خصوصی مانند Bio‑based Industries Joint Undertaking.
تحقیقات و نوآوری: مطالعات بر مدل سازی بازارهای بایو ‑ بیس، پژوهش های دانشگاهی و پروژه های صنعتی در سطح اروپا و جهان.
چالش ها: گسترش فناوری تولید، تامین مواد اولیه پایدار و توسعه زیرساخت های توزیع.
دانش فرآوری حشرات در ایران
محمد آروین گفت: در ایران پرورش دهنده های حشرات مثل میل ورم یا دیگر حشرات به فکر فرآوری افتادند و در نظر دارند با دانش خودشون اینکارو انجام بدن در صورتیکه نیازمند دانش و آگاهی افراد مختلف در چندین حوزه است و پرورش دهنده ها اصولا فقط بخش پرورش حشره رو قوی هستند و آگاهی دارند.
در صورتیکه آینده صنعت پرورش حشرات در گرو استفاده هم زمان از دانش حشره شناسی، مهندسی مکانیک، بیوتکنولوژی و طراحی صنعتی است.
۲. ضرورت کنترل دقیق ریزاقلیم در اتاقک ها و ماژول های فرآوری
کلید موفقیت در پرورش و فرآوری گونه های صنعتی مانند Hermetia illucens (مگس سرباز سیاه)، Tenebrio molitor (میل ورم) و (جیرجیرک خانگی )، طراحی سامانه های کنترل محیطی با تفکیک فازهای رشد است. دمای مطلوب، رطوبت نسبی، نرخ تعویض هوا و چگالی جمعیت باید بر اساس بیولوژی رشد هر مرحله (تخم، لارو، شفیره، بالغ) تنظیم شود. برای مثال، لارو BSFL در دمای ۲۷–۳۰ درجه، رطوبت ۶۵–۷۵ درصد و شدت هوادهی بالا، بیشترین راندمان تبدیل پسماند به زیست توده را دارد.
در صنعت مدرن، این تنظیمات دیگر به تهویه سنتی وابسته نیست و از ماژولهای HVAC با حسگرهای CO₂، VOC، PM و رطوبت اختصاصی برای جلوگیری از قارچ زدگی، مرگ و میر تودهای و افت توان رشد استفاده میشود.
۳. فناوری های پایدارسازی و تبدیل زیست توده: از خشک سازی تا استخراج لیپید
محمد آروین گفت: فرآوری حشرات تنها شامل پرورش نیست؛ بخش اصلی ارزش افزوده در مرحله پایدارسازی و استخراج محصولات رخ میدهد. خشک سازی پودر لارو باید با نرخ کاهش رطوبت کنترل شده انجام شود تا دناتوره شدن پروتئین، کاهش قابلیت هضم یا اکسیداسیون چربی ها رخ ندهد. دستگاه های خشک کن تونلی با هوای گرم کنترل شده، خشک کن های انجمادی و سیستم های مایکروویو هوای گرم ترکیبی در کشورهای پیشرو استاندارد شدهاند و در ایران نیز در حال بومی سازی هستند.
برای استخراج لیپید، روش های پرس مکانیکی، استخراج با حلال (هگزان/اتانول) و تکنیکهای پیشرفته تر مانند CO₂ فوق بحرانی به کار میرود. انتخاب روش باید بر اساس پروفایل چربی گونه و کاربرد نهایی (خوراک دام یا مصارف دارویی) تعیین شود.
۴. مهندسی خطوط تولید: اتوماسیون، بیوسکیوریتی و لجستیک داخلی فارم
یک واحد فرآوری استاندارد نیازمند طراحی مهندسی شده جریان مواد و زیست توده است تا آلودگی متقاطع، تلفات زیستی و نوسان تولید به حداقل برسد. از آنجا که تراکم جمعیت و نرخ رشد لاروها دارای تغییرات فصلی است، اتوماسیون خوراکدهی بر پایه وزن و دمای بستر، سنسورهای تشخیص فرسایش بستر و ربات های جابجایی باکس ها، نقش حیاتی در پایداری تولید دارند.
در کنار این موارد، بیوسکیوریتی باید از استانداردهای دامداری سخت گیرانهتر باشد: اتاقک های فشار مثبت، فیلترهای HEPA، دوش ورودی، و ضد عفونی چند مرحلهای برای جلوگیری از ورود قارچ هایی مثل Aspergillus یا باکتری های فرصت طلب ضروری است. عدم رعایت این اصول می تواند در مقیاس صنعتی به نابودی کامل گله منجر شود.
۵. آینده پژوهی و مسیر توسعه صنعتی در ایران
ایران از نظر ظرفیت پسماند آلی، نیاز به پروتئین جایگزین، و توسعه اقتصاد چرخشی، یکی از بهترین فرصتها را برای شکل گیری صنعت فرآوری حشرات در منطقه دارد. اما عبور از سطح نیمه سنتی فعلی نیازمند بهکارگیری فناوریهای فرآوری، استاندارد سازی تجهیزات، تدوین پروتکل های ملی و ایجاد ارتباط بین صنعت، دانشگاه و شرکت های سازنده تجهیزات است.
توسعه دستگاه های ایرانی با استانداردهای جهانی از اتاقک تکثیر تا خطوط خشکسازی و سیستم های استخراج عامل کلیدی رسیدن به مقیاس صنعتی پایدار خواهد بود.
چالش های فرآوری حشرات
فرآوری حشرات یک راه حل مناسب برای چالش های آینده و دفع مواد زائد آلی ارائه می دهد. مهندس آروین گفت: فرآوری حشرات بعنوان ضروری برای تهیه مواد غذایی پرندگان برای دام و طیور ضروری می کند. سیستم های فرآوری حشرات پرورشی امکان استخراج پروتئین ها و لیپیدهای حشرات با کیفیت بالا را فراهم می کند.
فرآوری مگس سرباز سیاه پرورشی
به طور مثال پرورش و فرآوری مگس سرباز سیاه BSFL که با فرآوری می توان: تولید پودر پروتئین پایدار و با کیفیت بالا برای تغذیه حیوانات و پرورش آبزیان ، ساخت خوراک ترکیبی و سرلاکی برای پرنده های زینتی
با فرآوری حشراتی مثل میل ورم Mealworms یا حشرات Insects دیگری که در آینده به آنها اشاره می کنم میتوان روغن میل ورم Oil Mealworm، پودر میل ورم، آرد میل ورم، میلورم گرانول شده، کود فرآوری شده میل ورم Frass و غیره تولید کرد.
هر حشره پروسه پرورش و برداشت و فرآوری مخصوص به خودش را دارد و معمولا تعداد حشرات کمی فرآوری شبیه به هم دارند.
وضعیت پرورش حشرات داخل ایران
در ایران به تعداد انگشتان دست یا خیلی کمتر حشرات پرورشی فرآوری می شوند. بعد از پرورش حشرات جهت تغذیه انواع حیوانات حشرات تولیدی را به صورت خام فروشی زنده یا خشک شده معمولی به فروش می رسانند و اصلا فرآوری در یک مزرعه اتفاق نمی افتد.
آینده صنعت پرورش حشرات در ایران
آینده صنعت پرورش حشرات در گرو استفاده هم زمان از دانش حشره شناسی، مهندسی مکانیک، بیوتکنولوژی و طراحی صنعتی است.
درباره مهندس محمد آروین
اطلاعات بیشتر و ثبت نام در کارگاه آشنایی پرورش حشرات | دوره پرورش حشرات مثل دوره پرورش ملخ – دوره پرورش میل ورم – دوره پرورش جیرجیرک و بسیاری دیگر
اطلاعات بیشتر و ثبت نام با واتس آپ، تلگرام، ایتا، بله، روبیکا ۱۸۲۶|۶۸۲|۰۹۱۲ ارتباط بگیرید.
نام حشره مورد نظر + ۶۰ درصد را با پیامک یا واتساپ به شماره ☚ ۰۹۱۲۶۸۲۱۸۲۶ بفرست.
مهندس محمد آروین
مدرس، مشاور و کوچ پرورش حشرات پروتئینی، بیولوژیک دفع آفات، تزئینی و حشرات صنعتی در ایران
۱۶ سال تجربه تخصصی پرورش حشرات پروتئینی مثل لارو میل ورم و لارو سوپرورم و جیرجیرک و مگس سرباز سیاه و ۲۶ سال تجربه پرورش حشرات پروتئینی تغدیه حیوانات و حشرات بیولوژیک دفع آفات و حشرات تزینی
اولین آموزش دهنده تخصصی پرورش صنعتی و نیمه صنعتی حشرات در ایران از سال ۱۳۷۹ تاکنون
راستی! برای دریافت مطالب جدید در کانال تلگرام یا پیج اینستاگرام محمد آروین عضو شوید.
