پرورش میلورم در گلخانه، آیا می توان فارم حشرات را کنار گلخانه احداث کرد؟

سایت محمد آروین (MohammadArvin.ir ): پرورش میلورم در گلخانه، آیا می توان فارم حشرات را در کنار گلخانه احداث کرد؟، سوالات متداول و سوالات پرتکرار در پرورش حشرات با مهندس محمد آروین
سوال ۱ در مورد پرورش میلورم در گلخانه | پاسخ به سوالات پرورش حشرات

پرورش میلورم در گلخانه، آیا می توان فارم حشرات را کنار گلخانه احداث کرد؟

پرورش میلورم در گلخانه، آیا می توان فارم حشرات را در کنار گلخانه احداث کرد؟ سازماندهی هردو عملیات دشوار است تا ایمنی غذا به خطر نیفتد. مهندس آروین گفت: به عنوان مثال گرد و غبار حاصل از خوراک و جداسازی مراحل زندگی حشرات تشکیل شده همراه با پرورش حشرات به طور حتم بر روی گیاهانی که در همان محل رشد کرده اند پخش می شود.

هر گونه سموم دفع آفات / حشرات در حین کشت گیاهان در هنگام پرورش حشرات یک خطر ایمنی غذایی است.

فرار احتمالی حشرات از باکس های پرورش به گیاهان زیر کشت نیز مشکلاتی ایجاد خواهد کرد.

اگر گلخانه روی خاک باشد، به طور حتم حشرات دیگری نیز در محل وجود دارند که به راحتی با حشرات پرورشی مخلوط می شوند. آنها همچنین ممکن است بیماری را به حشرات پرورشی منتقل کنند. مهندس محمد آروین: مدرس، مشاور و محقق پرورش حشرات

پرورش میلورم در گلخانه یا کنار گلخانه؟

اگر سالن پرورش میلورم در کنار یک مجموعه گلخانه‌ای احداث شود، می‌توان یک چرخه اقتصاد چرخشی ایجاد کرد:
گلخانه – ضایعات میوه و صیفی‌جات – سالن پرورش میلورم – تبدیل بخشی از ضایعات به پروتئین حشره – تولید Frass (کود/فضولات حشرات) – بازگشت به کشاورزی – گلخانه

در این مدل، بخشی از ضایعاتی که ممکن است دور ریخته شوند، می‌ توانند پس از بررسی و آماده‌ سازی، به بخشی از خوراک میلورم تبدیل شوند و در مقابل، محصولاتی مانند پروتئین حشره و Frass تولید شوند. در نتیجه، یک جریان یک‌ طرفه
«تولید – ضایعات» می‌تواند به یک چرخه نزدیک‌تر شود که در آن بخشی از منابع دوباره به چرخه تولید برمی‌ گردند.

البته همونطور که گفتم این موضوع به همین سادگی نیست که فقط یک سالن میلورم را کنار گلخانه احداث کنیم. نوع محصولی که در گلخانه کشت می‌ شود، نوع حشره‌ای که قرار است پرورش داده شود، فاصله گلخانه تا سالن میلورم و حتی شرایط و سازه‌ های موجود در شعاع اطراف مجموعه اهمیت زیادی دارد.

به همین دلیل، قبل از اجرای چنین سیستمی باید محیط اطراف، منابع ضایعات، احتمال ورود آفات و حشرات مزاحم، وضعیت مصرف سموم و همچنین شرایط بهداشتی و مدیریتی
مجموعه بررسی شود.

پرورش حشرات در گلخانه

پرورش حشرات در گلخانه‌ ها، فضاهای نایلونی و محیط‌ های باز یکی از سوالاتی است که خیلی از دوستان از من می‌پرسند. آیا می ‌توان حشرات را داخل گلخانه پرورش داد؟ آیا بهتر است سالن پرورش حشرات در کنار گلخانه احداث شود؟ در این مقاله سعی کردم بر اساس تجربه و مطالعات انجام‌ شده، این موضوع را ساده و روان بررسی کنم و بگویم چه شرایطی برای این کار مناسب است.

Entomoponics؛ ترکیب پرورش میلورم و گلخانه خیار

سایت محمد آروین (متخصص پرورش حشرات و درآمدزایی ): پژوهشگران بررسی کردند آیا می‌ توان پرورش میلورم (Tenebrio molitor) را با کشت هیدروپونیک خیار گلخانه‌ ای ترکیب کرد یا خیر. در آزمایش، باکس های پرورش میلورم زیر کانال‌ های کشت خیار و در فضای بین لوله‌ های گرمایشی قرار گرفتند.

رشد میلورم در گلخانه به ‌طور متوسط ۸.۱٪ کندتر از اتاق کنترل بود؛ با این حال، ضایعات گلخانه مانند هرس خیار و گوجه نیز به ‌عنوان خوراک مرطوب حشرات آزمایش شدند و برخی از آنها، به‌ خصوص گوجه، عملکرد مناسبی برای رشد لارو داشتند.

نتیجه پژوهش این بود که مفهوم Entomoponics می ‌تواند راهی برای استفاده از فضای بلااستفاده گلخانه و تبدیل ضایعات گیاهی به خوراک حشرات باشد، اما شرایط اقلیمی گلخانه روی عملکرد حشره اثر می‌ گذارد.

منبع: Coudron, C.L., Deruytter, D., Craeye, S. & Bleyaert, P. — Journal of Insects as Food and Feed, 2022, 8(4), 427–۴۳۷. DOI: 10.3920/JIFF2021.0130

استفاده از فضولات میلورم به‌ عنوان کود برای سبزیجات گلخانه‌ ای

این مطالعه مستقیماً درباره «پرورش حشره و گیاه در یک فضای مشترک » نیست، اما برای بخش دیگری از مقاله تو بسیار مهم است: ارتباط خروجی فارم حشرات با تولید گیاه. پژوهشگران در سال ۲۰۲۶ اثر Frass میلورم (Tenebrio molitor) را روی خیار، فلفل و کاهو در شرایط گلخانه‌ ای بررسی کردند و کاربرد آن را در نرخ ‌های مختلف و دفعات متفاوت مورد ارزیابی قرار دادند.

هدف این بود که مشخص شود محصول جانبی پرورش میلورم می‌تواند بخشی از نیاز تغذیه‌ای گیاه را تأمین کند و به یک چرخه کشاورزی پایدارتر کمک کند. بنابراین، این تحقیق بیشتر از «پرورش همزمان» از ایده اتصال زنجیره تولید حشرات به تولید گیاه پشتیبانی می‌کند.

منبع: Platis, I.-K., Katsogianni, I., Natsiopoulos, D., Mantzoukas, S. & Eliopoulos, P.A. — Crops, 2026, 6(3), 51. DOI: 10.3390/crops6030051

فضای پرورش حشرات

فضای پرورش حشرات جز سوالات پرتکرار دوستانی است که به کسب و کار حشرات علاقه مند شده اند، حشرات پرورشی باید در فضای سرپوشیده ای که دما و نور و رطویت قابل کنترل باشد پرورش داده شوند، اگر فضای شما برق یا گاز یا آب را ندارد یا یکی از این سه مورد را، نمی توان به راحتی و بدون چالش حشرات را پرورش داد.

برای کولر آبی اب نیاز دارید، برای شستن و شستشو و ضدعفونی کردن باکس ها و وسایل پلاستیکی داخل سالن نیاز به آب دارید،  برای رطوبت ساز ها و برق و کولر آبی یا گازی نیاز به برق دارید، برای اجاق گاز چای قهوه و غذا و بخاری نیاز به گاز دارید.

اگر گاز وجود نداشته باشد می توان برای گرمایش یا سیستم گرما از بخاری های برقی استفاده کرد ولی برای آب جایگزینی ندارید یا برای برق نمیتوان جایگزینی انتخاب کرد، اب و برق برای حشرات در سالن پرورش جز موارد ضروری است و همچنین زمان کارکردن کارگر در سالن نیازمند وجود برق هستید و برای شستشو و شستن دست و ظرف ها نیاز به آب شرب دارید.

بطور مثال در فضای ۲ مترمربعی میتونید شغل پرورش میل ورم رو تست و شروع کنید اطلاعات بیشتر و تجهیزات و وسایل مورد نیاز در لینک روبرو کلیک کنید و بخونید پک تست پرورش میل ‌ورم

سیستم چرخشی گیاه، ماهی و BSF با کشت خیار گلخانه ‌ای

این پژوهش جدیدتر، دقیقاً روی خیار گلخانه‌ای و اتصال آن به پرورش لارو مگس سرباز سیاه (BSFL) تمرکز دارد. ایده اصلی این است که ضایعات حاصل از کشت خیار، مانند برگ‌های هرس‌شده و میوه‌های غیرقابل عرضه، به خوراک BSF تبدیل شوند؛ سپس لاروها به پودر حشره‌ای تبدیل شده و در خوراک ماهی استفاده شوند و فضولات ماهی نیز از طریق آکوپونیک به چرخه تغذیه گیاه بازگردد.

پژوهش نشان می‌ دهد چنین سیستمی می‌ تواند ضایعات تولید خیار را به یک منبع ارزشمند برای تولید پروتئین حشره تبدیل کند و هم‌زمان مصرف منابع و چرخه مواد را بهبود دهد. نکته مهم این مدل بیشتر یکپارچه‌ سازی سیستم‌ها است، نه اینکه لاروها بدون جداسازی در میان بوته‌های خیار رها شوند.

منبع: مقاله پژوهشی در Frontiers in Plant Science، ۲۰۲۵، با عنوان A circular tri-trophic system incorporating plants, fish, and insects turns waste into a resource: case study with the cultivation of cucumber

ترکیب گیاه، ماهی و حشرات در یک سیستم کشاورزی چرخشی

در این پژوهش، محققان یک سیستم سه‌ سطحی شامل گیاه، ماهی و حشره را در یک گلخانه آکوپونیک بررسی کردند. لارو Black Soldier Fly یا BSF با بقایای گیاهی مانند برگ کاهو و میوه‌ های خیار و گوجه تغذیه شد و سپس از زیست‌ توده حشرات برای تولید پودر حشره‌ای و استفاده در خوراک ماهی بهره گرفتند.

در بخش گیاهی نیز عملکرد کاهو در سیستم‌ های مختلف آکوپونیک مقایسه شد. نتایج نشان داد مدل «حشره → خوراک ماهی → ماهی → آب غنی از مواد مغذی → گیاه → ضایعات گیاهی → حشره » می ‌تواند یک چرخه نسبتاً بسته و پایدار ایجاد کند؛ البته در این مطالعه پرورش حشرات در یک محفظه کنترل‌شده در مجاورت گلخانه انجام شد، نه آزادانه در کنار گیاهان.

منبع: Chatzinikolaou, M., Mourantian, A., Feka, M. & Levizou, E. — Agronomy, 2025, 15(8), 1782. DOI: 10.3390/agronomy15081782

جمع بندی و نتیجه گیری

من محمد آروین میگم که ترکیب پرورش حشرات و کشت گیاهان غیرممکن نیست؛ اما مدل علمی مورد بررسی، بیشتر بر جداسازی فیزیکی یا ماژولار سیستم‌ ها و اتصال جریان مواد و انرژی بین اونها استواره، نه پرورش آزاد حشرات در فضای کشت گیاه در گلخانه.

در مورد پرورش حشرات سوال دارید؟

در مورد پرورش حشرات سوال دارید؟ می توانید از مهندس آروین وقت مشاوره بگیرید، همچنین چنانچه سوالی در مورد متن بالا یا سوال دیگری در ذهن خود دارید؟ از ما بپرسید.

لطفا مقاله پرورش میلورم در گلخانه را برای دوستان و همکارنتان ارسال کنید.
می توانید سوالات خودتان را زیر همین پست برای ما بفرستید یا در صفحه اینستاگرام دایرکت کنید یا با آیدی تلگرام برای ما بفرستید.

ارتباط با پیامک.تلگرام.تماس.واتساپ:
تماس با مهندس آروین ۱۸۲۶|۶۸۲|۰۹۱۲

ارتباط با پیامک.تلگرام.واتساپ:
تماس با مهندس آروین ۹۲۳|۹۱|۴۶|۰۹۱۰

راستی! برای دریافت مطالب جدید در کانال تلگرام یا پیج اینستاگرام محمد آروین عضو شوید.